Futen
Dodaars
Taxonomische indeêlienge
Riek: Beêsten (Animalia)
Stamme: Chordabeêsten (Chordata)
Klasse: Veugels (Aves)
Orde
Podicipediformes
(Fürbringer, 1888)

De orde van de futen (Podicipediformes) besti mè uut 1 femielje, die van de Podicipedidae. Futen zien waeterveugels die an leven in meer'n en plassen. Op 't land zien ze vrie onandig, omda'n de poôten zich an den achterkant van 't lichaem bevin'n. Deze poôten worn hebruukt om te stuur'n bie 't zwemmen. Futen duken vaok om an der eetn te komm'n.

Kenmerken

bewerk

Futen èn verheleken mie are veugels een lange nikke en een vrie korte stèrt. Ze èn helobde pôten en bouwen een nist van planten, dat a mistal drief. Futen eetn vernaemelijk vis en are waeterbeêstjes. In de winter wissel'n ze van veer'nkleêd en worn ze mistal vrie sober ekleurd in plekke van contrastrieke. Ut baltshedrag van futen bevat vaok prachtihe dansen, wibie sommihe soôrten, zoas de fuut (Podiceps cristatus), mekaor waeterplant'n anbied'n. De jongen worn deur de ouwers op de rik vervoerd, toe'edekt deur de vleuhels. Ok bie't duuken bluuven de jongen op de rik zitt'n.

Futen in Nederland

bewerk

Der zien zes soôrten futen die an ooit in Nederland zien waerenomen, wivan an der vuuve alhemeên zien. De dikbekfuut iervan is mè twi kêer in Nederland waerenomen, deze soôrt kom nurmaâl hesproken ok allin mè in Amerika voe. Dit zien de zes futen:

Indeêlieng

bewerk

Uutesturven

bewerk

Van de Andesfuut (Podiceps andinus), een veugel die a leven in 't Tota-meer (Spaâns: Laguna de Tota) op 3000 m oôgte in de oôstelijke Andes van Colombia, wor anenomen da ten is uutesturven. Van de Atitlánfuut, die a leef in 't Atitlánmeer in Guatemala, wor ok anenomen dat 'n is uutesturven. De Atitlánfuut is sins 1990 nie mi wèrenomen.


Ord’n van Veugels
Struusveugelachtegen | Nandoes | Kasuarissen en emoes | Kiwi's | Tinamoes | Waeterveugels | 'Oenachtigen | Dukers | Futen | Sturmveugelachtegen | Pinguïns | Pelekaonachtegen | Eiberachtegen | Flamingo's | Roôfveugels | Kraenveugelachtegen | Steltloôperachtegen | Zandoenders | Duven | Papegaoiachtegen | Koekoekachtegen | Ulen | Nachtzwaolmachtegen | Gierzwaolmachtegen | Scharrelaerveugels | Spechtachtegen | Trogons | Muusveugels | Zangveugels