Geschiedenisse van Zeêland: verschil tussen versies

6 bytes toegevoegd ,  11 jaar geleden
waren = wazzen (bev) of waeren
(waren = wazzen (bev) of waeren)
300 na Christus vond een grote overstroming plaots, waardeur Zeêland grotendeels overstreumde. De meeste inwoners trokken weg uut 't gebied, alleên in de duinen vond mogelijk nog bewoning plaats. In [[1647]] zijn namelijk in de duinen resten gevonden van een tempel. Deze kwam bloot te liggen na een hewege sturm.
Pas jaoren later kwamen er wier mensen naor Zeêland. Zij dreven intensief handel mie de Engelsen, vaok vanuit Domburg. Domburg heette in die tied waarschijnlijk [[Walacria]].
Vanaf 't jaar 850 hadden de [[Vikingen]] [[Walcheren]] korte tied in bezit. Nae 't vertrek van de Vikingen besloot men op greute schaol verdedigingsburchten te bouwen in [[Oostburg]], [[Oost-Souburg]], [[Middelburg (Zeeland)|Middelburg]], [[Domburg]] en [[Burgh]]. Deze burchten warenwazzen onderdeel van een uitgebreide verdedigingslinie die liep vanaf de Franse kust tot [[Texel]].
 
==Middeleeûwen==
Vanaf die [[elfde eêuwe]] wiere veul gebieden in Zeêland ingepolderd. Dit werd gedaen in opdracht van de Vlaomse abdie-en die Zeêland grotendeêls in handen hadden. Et bouwen van dieken kostte veel moeite, omdat er gene goeie gereedschappen warewazzen. Langsiem wiere de ielanden deur [[inpoldering]] wat groter. Op de [[kwelder|schorren]] en [[slik (bodemsoort)|slikken]] wieren schaopen gehouwe. Deur de [[wol]] ontstond er [[wolhandel]].
Rond die tijd speêlden [[abdie]]en en [[kleuster]]s een belangrieke rol in 't leven in Zeêland. De monniken zorgen erveur dat de landbouw geordend verliep. Hierdeur nam de handel en zo ook de welvaert toe.
De bevolking groeide; in de [[Twaolfde eêuwe|twaolfde]] en [[dertiende eêuwe]] ontstonden er veul dorpen. De dorpen wieren alleên belangriek wanneer er een kerk stond. [[Middelburg (Zeeland)|Middelburg]] kreeg [[stadsrechten]] in [[1217]], uitgeriekt door [[Johanna van Constantinopel]], gravin van [[Graefschap Vlaondere|Vlaondere]], en [[Wullem I van 'Olland|Wullem I]], graef van [[Graefschap 'Olland|'Olland]]. Rond die tied ontstonden de [[waterschap]]pen. Omdat er verschillende eilanden warenwazzen, was er niet een bepaolde taol die in heêl Zeêland wier gesproken.
 
=== Stried tussen Vlaondere en 'Olland ===
 
==Zestiende eeûw==
In de zestiende eeûw nam d'n handel opnieuw toe, maor d'r warenwazzen ook veel oorlogen en watervloeden. Op 5 november 1530 [[Sint-Felixvloed (1530)|verdwenen zeer grote delen van Zeêland]], waeronder [[Noord-Beveland]], [[Borssele]] en [[Sint-Philipsland]] veur lange tied onder water. Sommige gebieden zijn zelfs helemael niet meer boven water gekomen, zoals et [[Verdronken Land van Saeftinghe]].
Vanof 1568 was 't gebied in oorlog mie [[Spanje]]. 6 april 1572 verjoegen de Vlissingers de Spanjaarden. Middelburg viel in [[1574]] in handen van [[Willem van Oranje]]. Veel kloosterlingen verlieten Zeêland, maor er verhuusden ook veel Vlaomingen naer 't gebied, mede deur de val van [[Antwerpen (stad)|Antwerpen]] in 1585.
 
In de [[zeventiende eeûw]] brak de [[Gouden Eeûw]] an in Zeêland. Er was vee andel. Vanuut Zeêland was er vee zeevaert: [[visserie]], [[koophandel]] (waardeur Zeêland een [[kolonie|koloniael]] en [[slavernie]]verleden heeft), en ook veur oorlogsdoeleinden. In Middelburg was de [[Admiralitiet van Zeêland]] gevestigd.
In d'n 18e eeuw ging 't wi achteruut mie d'n welvaert. Dit kwaom ook deur de overheêrsing van [[Napoleon Bonaparte|Napoleon]]. Deur de [[Franse tied in Nederland|Franse tied]] (1795-1813) wier d' andel greutendeels stopgezet. Scheepvaert op d'n Westerschelde wier gestopt. Alleên landbouw was in die tied nog volop meugeliek.
Begien negentiende eeûw verlieten de Fransen 't gebied wier. De steden warenwazzen verpauperd. Veel bouwwerken werden in de negentiende eeûw gesloopt.
 
==19e en begin 20ste eeuw==
458

bewerkingen